Στο παρόν συνοπτικό ενημερωτικό δελτίο παρουσιάζονται οι πιο σημαντικές κρίσεις και αποφάσεις σχετικά με υποθέσεις φυλακών οι οποίες εκδόθηκαν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος της παρουσίασης των κύριων τάσεων της ευρωπαϊκής νομολογίας σχετικά με υποθέσεις φυλακών, είναι η υποστήριξη των επαγγελματιών του νομικού κλάδου στον σωφρονιστικό τομέα και συγκεκριμένα στην έρευνα και τις δικαστικές διαφορές τους, καθώς και ο εντοπισμός των αδυναμιών της ευρωπαϊκής νομολογίαςμε σκοπό τη δημιουργία στρατηγικών επίλυσης διαφορών.
CONTENTs >> ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2025 / ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ 2025
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ >>
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
IMANOV κατά ΑΖΕΡΜΠΑΪΤΖΑΝ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 62/20
Διαγραφή δικηγόρου από τον δικηγορικό σύλλογο λόγω δηλώσεων που έκανε στον Τύπο σχετικά με την κακομεταχείριση του εντολέα του από το προσωπικό των φυλακών· η κακομεταχείριση κρατουμένων συνιστά ζήτημα δημοσίου ενδιαφέροντος· παρατηρήθηκε ένα μοτίβο κατασταλτικών μέτρων με στόχο επικριτές της κυβέρνησης, ακτιβιστές της κοινωνίας των πολιτών, δημοσιογράφους και υπερασπιστές ανθρωπίνων δικαιωμάτων: παραβίαση του άρθρου 10, παραβίαση του άρθρου 8, μη εξέταση της προσφυγής υπό το άρθρο 18 (κοινή μερικώς διαφωνούσα γνώμη των δικαστών Κτιστάκη και Παύλη).
CREA κατά ΙΤΑΛΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 7003/22
Συνεχιζόμενη κράτηση κρατουμένου με αναπηρία, για τον οποίο απαιτούνταν συνεχής υποστήριξη και πρόγραμμα αποκατάστασης και φυσιοθεραπείας· αδυναμία της Κυβέρνησης να αποδείξει ότι παρασχέθηκαν τακτική φυσιοθεραπεία και κατάλληλη φροντίδα αποκατάστασης: παραβίαση του άρθρου 3.
PLATON κατά ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 74995/17
Ανεπαρκής ιατρική φροντίδα σε πρώην πολιτικό πρόσωπο που τελούσε υπό προσωρινή κράτηση (οδονταλγία, νεφρικός πόνος) και έλλειψη αποτελεσματικού ένδικου βοηθήματος: παραβίαση του άρθρου 3, παραβίαση του άρθρου 13 σε συνδυασμό με το άρθρο 3.
Συστηματική επιβολή κυρώσεων αναστολής των οικογενειακών επισκέψεων, η οποία είχε ως αποτέλεσμα τη μόνιμη απαγόρευση των εν λόγω επισκέψεων για χρονικό διάστημα άνω των δύο ετών· ο περιορισμός δεν επιβλήθηκε ως συνέπεια πειθαρχικού παραπτώματος άμεσα συνδεόμενου με τις επισκέψεις στη φυλακή: παραβίαση του άρθρου 8.
Μόνιμη παρουσία ειδικού κλιμακίου φρουρών με μαύρες στολές και κουκούλες μπροστά από την πόρτα του κελιού του αιτούντος: απαράδεκτο (προφανώς αβάσιμο).
İMRAK ΚΑΙ YILDIZ κατά ΤΟΥΡΚΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 19815/19
Τραυματισμοί που υπέστησαν κρατούμενοι κατόπιν χρήσης βίας από σωφρονιστικούς υπαλλήλους στο πλαίσιο αντίστασης κατά τη διενέργεια έρευνας και καταμέτρησης σε πτέρυγα φυλακής· έλλειψη έγκαιρης ιατρικής εξέτασης· έλλειψη αποτελεσματικής διερεύνησης: παραβίαση του άρθρου 3 (δικονομικό σκέλος).
URUSBIEV ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ κατά ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ ΤΗΣ ΜΟΛΔΑΒΙΑΣ και κατά ΡΩΣΙΑΣ ■ Προσφυγές υπ’ αριθ. 33519/15 και 4 άλλες
Ανεπαρκείς συνθήκες κράτησης στην αυτοανακηρυχθείσα «Μολδαβική Δημοκρατία της Υπερδνειστερίας» (ΜΔΥ): παραβίαση του άρθρου 3 από τη Ρωσία.
Κράτηση που διατάχθηκε από de facto «δικαστήρια της ΜΔΥ (MRT)», τα οποία δεν αντανακλούν δικαστική παράδοση συμβατή με τη Σύμβαση: παραβίαση του άρθρου 5 § 1 από τη Ρωσία.
Έλλειψη αποτελεσματικού ένδικου βοηθήματος ως προς τις καταγγελίες βάσει των άρθρων 3 και 5: παραβίαση του άρθρου 13 σε συνδυασμό με τα άρθρα 3 και 5 από τη Ρωσία.
Ηχητική και οπτικοακουστική παρακολούθηση των συναντήσεων του προσφεύγοντος με τον δικηγόρο του κατά τη διάρκεια της κράτησής του: παραβίαση του άρθρου 8 από τη Ρωσία.
Στέρηση από τον προσφεύγοντα κάθε μέσου γραφής (στυλό και χαρτί) κατά τη διάρκεια της κράτησής του και υποβολή της αλληλογραφίας του σε λογοκρισία: παραβίαση του άρθρου 34 από τη Ρωσία.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Βουλγαρία | Ολική απαγόρευση του δικαιώματος ψήφου των καταδικασθέντων σε νομοθετικές εκλογές (Shasov και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 3812/22, 9 Οκτωβρίου 2025; Memishev και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 49554/21, 9 Οκτωβρίου 2025; Kalaydzhiev και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 49951/21, 9 Οκτωβρίου 2025; Sakaliev και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 16355/22, 23 Οκτωβρίου 2025; Rangelov και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 49395/21, 23 Οκτωβρίου 2025; Neshkov και άλλοι κατά Βουλγαρίας, υπ’ αριθ. 62531/19, 23 Οκτωβρίου 2025): παραβίαση του άρθρου 3 του Πρώτου Πρωτοκόλλου.
Ουκρανία | Έλλειψη επαρκούς ιατρικής περίθαλψης για κρατούμενους με προβλήματα υγείας – HIV, χρόνια ηπατίτιδα C, υπέρταση, κίρρωση, εγκεφαλική αθηροσκλήρωση, σοβαρές καρδιαγγειακές παθήσεις (Monakhov και άλλοι κατά Ουκρανίας, υπ’ αριθ. 36729/23, 9 Οκτωβρίου 2025): παραβίαση του άρθρου 3.
Ουκρανία |Το εφετείο μείωσε κατά δέκα φορές (από 32 ευρώ σε 3 ευρώ) την αποζημίωση που επιδικάστηκε σε κρατούμενο για μια επιστολή που άνοιξε παράνομα η διοίκηση του καταστήματος κράτησης και του επέβαλε να καταβάλει τα δικαστικά έξοδα ύψους 33 ευρώ που επιβάρυναν τη διοίκηση του καταστήματος κράτησης κατά την έφεση, παρά το γεγονός ότι ήταν κρατούμενος που εκτίει ισόβια ποινή χωρίς εισόδημα (Korol και άλλοι κατά Ουκρανίας, υπ’ αριθ. 82560/17, 9 Οκτωβρίου 2025): παραβίαση του άρθρου 6 § 1.
Ρωσία |Μόνιμη βιντεοεπιτήρηση κρατουμένων σε χώρους κράτησης πριν από τη δίκη ή μετά την καταδίκη, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης από χειριστές του αντίθετου φύλου (Komornikov και Maksimova κατά Ρωσίας, υπ’ αριθ. 64339/19, 16 Οκτωβρίου 2025): παραβίαση του άρθρου 8.
Ουκρανία | Κρατούμενοι με ποινή ισόβιας κάθειρξης που στερήθηκαν σαφείς και ρεαλιστικές προοπτικές πρόωρης αποφυλάκισης μέχρι τη μεταρρύθμιση της 3ης Μαρτίου 2023 (Petedzhyyev και Bondar κατά Ουκρανίας, υπ’ αριθ. 60318/21, 23 Οκτωβρίου 2025): παραβίαση του άρθρου 3 για την περίοδο από την ημερομηνία της οριστικής καταδίκης των προσφευγόντων σε ισόβια κάθειρξη μέχρι τις 3 Μαρτίου 2023· καμία παραβίαση του άρθρου 3 μετά από αυτήν την ημερομηνία.
ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ 2025
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΠΛΗΡΗ ΕΚΔΟΣΗ ΣΤΑ ΑΓΓΛΙΚΑ >>
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ
VAINIK ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ κατά ΕΣΘΟΝΙΑΣ ■ Προσφυγές υπ’ αριθ. 17982/21 και 3 άλλες
Θέσπιση καθολικής απαγόρευσης καπνίσματος στις φυλακές· απουσία συναίνεσης μεταξύ των κρατών-μελών ως προς την ανάγκη απαγόρευσης του καπνίσματος σε σωφρονιστικά καταστήματα· η απαγόρευση δεν υποβλήθηκε σε κοινοβουλευτικό έλεγχο και συζήτηση· απουσία εκτίμησης των επιπτώσεων της απαγόρευσης από την άποψη της προσωπικής αυτονομίας των καπνιζόντων κρατουμένων, η οποία νοείται ως περιλαμβάνουσα τη δυνατότητα λήψης επιλογών σχετικά με την ίδια τη ζωή και την υγεία τους: παραβίαση του άρθρου 8 (κοινή εν μέρει μειοψηφούσα γνώμη των δικαστών Roosma και Ní Raifeartaigh, εν μέρει μειοψηφούσα γνώμη του δικαστή Παύλη).
M.A. κατά ΛΕΤΟΝΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ΄ αριθ. 55234/21
Κράτηση ψυχικά ασθενούς σε συνήθη σωφρονιστικό ίδρυμα παρά την δικαστική απόφαση για την τοποθέτησή της σε γενικό ψυχιατρικό νοσοκομείο: παραβίαση του άρθρου 5 § 1 (e).
SANCHEZ I PICANYOL ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ κατά ΙΣΠΑΝΙΑΣ ■ Προσφυγές υπ’ αριθ. 25608/20 και 2 άλλες
Πολιτικός που φυλακίστηκε για τη συμμετοχή του σε γεγονότα που συνδέονται με το δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας· άρνηση χορήγησης προσωρινής άδειας φυλακής για να μπορέσει να συμμετάσχει σε πολιτικές διαδικασίες (εκλογική εκστρατεία, κοινοβουλευτικές συνεδριάσεις): δεν συντρέχει παραβίαση του άρθρου 3 του Πρωτοκόλλου αριθ. 1.
A.V. κατά ΕΛΒΕΤΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 37639/19
Συστηματική παρακολούθηση της αλληλογραφίας της αιτούσας στη φυλακή, με εξαίρεση την αλληλογραφία με τον δικηγόρο της και διάφορους δημόσιους φορείς: δεν συντρέχει παραβίαση του άρθρου 8.
VĂSCĂUŢANU κατά ΡΟΥΜΑΝΙΑΣ (απόφ. επί του παραδ.) ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 10120/23
Κρατούμενος που βρισκόταν σε ακατάλληλες συνθήκες κράτησης δεν χρησιμοποίησε ένα εγχώριο προληπτικό ένδικο μέσο που έχει καταστεί αποτελεσματικό χάρη στις πρόσφατες εξελίξεις στη νομολογία και στα γενικά μέτρα που έλαβαν οι αρχές για την αντιμετώπιση των δομικών προβλημάτων του υπερπληθυσμού των φυλακών και των κακών συνθηκών κράτησης: απαράδεκτο (μη εξάντληση των εγχώριων ενδίκων μέσων).
RASMUSSEN ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ κατά ΔΑΝΙΑΣ ■ Προσφυγή υπ’ αριθ. 2390/24
Θάνατος κρατουμένου λόγω υπερβολικής δόσης ναρκωτικών (οπιοειδών)· οι σωφρονιστικές αρχές δεν διέθεταν επαρκή στοιχεία που να υποδηλώνουν ότι υπήρχε πραγματικός και άμεσος κίνδυνος για τη ζωή του κρατουμένου: δεν συντρέχει παραβίαση του άρθρου 2.
ΣΥΝΟΠΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
Ουκρανία | Επιδείνωση της κατάστασης της υγείας κρατουμένου που έπασχε από συγγενή νόσο, για την οποία δεν υπάρχει ευρέως διαθέσιμη θεραπεία – μελαγχρωστική αμφιβληστροειδοπάθεια (Nikolayev κατά Ουκρανίας, υπ’ αριθ. 54309/20, 6 Νοεμβρίου 2025): απαράδεκτη (προδήλως αβάσιμη).
Σε συνεργασία με:
Χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ταμείο Robert Carr. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται ανήκουν αποκλειστικά στους συντάκτες και δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα εκείνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ή του Ταμείου Robert Carr. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Ταμείο Robert Carr δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες/-ο για αυτές.
